Zaczął mi się 10 rok dojeżdżania dzięki łaskawości PKP. Nie ma z tej okazji raczej powodu do radości ;/.
Na myśl od razu przychodzi mi scena z polskiego filmu [kto pamięta z jakiego bez zaglądanie w świętego Googla] :
Ehhh…. Kto nie dojeżdżał nie zrozumie…
Chwila refleksji i ciekawy przykład jak wędrują ludzkie [moje] myśli…
Pociąg do domu godz. 15:54 – na uszach mp3. Leci najlepszy polski jazzowy gitarzysta Jarek Śmietana, mój ulubiony kawałek pt. „Papierek Lakmusowy” z płyty „Talking Guitar” [POBIERZ TUTAJ]. Muzyka przecudnej urody i „leniwa” gitara elektryczna, która spokojnie jazzuje sobie i wprowadza w nastrój wakacyjno-relaksujący. W głowie od razu pojawiają się mi różne wspomnienia, różne obrazy:
Pusty peron na zapadłym dworcu kolejowym gdzieś hen hen, ja leże rozłożony na ławce, śpiwór pod głową. chylące się ku zachodowi słońce delikatnie świeci mi w oczy – naciągam głębiej słomkowy kapelusz. Czas zatrzymał się w miejscu… Przyjemny chłód wieczoru, schodzimy z jachtu do nadbrzeżnej knajpki na zasłużone zimne piwko. Przyjemny chłód zroszonego szkła w dłoni. Przeciągam palcem po szklance zmazując krople. Cisza i idealnie gładka tafla jeziora na widoku, odległe pokrzykiwania i śmiechy żeglarzy. Kolejny wieczór mazurskiego słonecznego rejsu. Problemy odpłynęły, w głowie przyjemna pustka…
Jednym słowem lato. Myślałem że w lato pociągi będą trochę mniej tłoczne. Pomyliłem się – pociąg relacji Olsztyn – Ełk przez Mikołajki – jeden z dwóch w ciągu całego dnia na tej trasie. Uprzednio jeździły dwa wagony, ale marszałek województwa nie dał pieniędzy od jakiegoś czasu jeździ jeden. Wynik prosty. Tłok porównywalny jedynie z tym w piętnastce jadącej na Kortowiadę. Wejdzie kobieta z wózkiem, ktoś z rowerem i jest strasznie. Duszno, tłoczno i niewygodnie. Brakuje jedynie grupy meksykanów z kurami i kozą na sznurku oraz kilku hindusów na dachu… Myślenie z głębokiego PRLu – „ich problem, niech się zmieszczą…”, nie obchodzi ich to że ktoś jeździ tym pociągiem codziennie z pracy…
Na uszach nadal Jarek Śmietana. Przyglądając się od jakiegoś czasu tytułom piosenek jazzowych z okresu PRLu rozmyślam jakie bajeczne formy one przybierają i jak musiały działać na przeciętnego demoluda który już wziął taką płytę w ręce. Choćby płyta Jarka Śmietany:
Czyż to nie jest jakaś magiczna mieszanka. Powiew światowego życia w głębokiej dziurze Europy…? Czy choćby dla tego nie warto było pokochać jazzu? Przez 3 minuty i 14 sekund poczuć jak to jest uprawiać jogging w Nowym Jorku? Bezcenne, nawet jeśli zaraz w wiadomościach podają co nowego na VI Plenum a piwo sprzedają dopiero od trzynastej…
Wiadomość z ostatniej chwili! Vive la revolution ! PKP zmiękło właśnie w tym momencie, po kilku tygodniach, postawieni pod ścianą w końcu dadzą dziś dodatkowy wagon. Zmiękli w obliczu międzynarodowego skandalu. Pociąg pełen, a tu nagle pojawia się wycieczka dzieci z Rosji. Na szali zostaje położony międzynarodowy honor RP! Trzeba działać… a może tam jakieś dzieci z Syberii całą srogą zimę czekały żeby pojechać do Sorkwit na spływ Krutynią….
Syberia kojarzy mi się z książką „Przez Syberię na gapę” Romualda Koperskiego. Książka podróżnicza, piękna w swej prostocie, a jednocześnie pouczająca i mądra. Idealna na wakacje. Bo są takie książki które sie doskonale nadają na hamak, na plażę lub do pociągu w drodze nad morze lub góry. Co mógłbym jeszcze zaproponować na początek wakacji – jaka książka doskonale nadaje się do lekkiego a zarazem ciekawego rozpoczęcia wakacyjnego sezonu literackiego? Od wakacyjnych książek oczekuje przede wszystkim wprowadzania w inny świat, by umiały oderwać mnie od codzienności. Więc zdecydowanie polecić mogę „Luna to surowa pani” Heinleina, lub coś z Tolkiena – sam myślę czy nie przypomnieć sobie w tym roku „Silmarillionu” lub nie wziąć sie za „Niedokończone Opowieści”.
Niestety jednak to nie są dla mnie prawdziwe wakacje. zacząłem pracę, moment przełomowy w życiu – pierwsza „prawdziwa” stała praca, codzienna… Wydaje mi się że moment ten jest bardziej przełomowy w moim życiu niż mające nastąpić niedługo otrzymanie tytułu magistra, które wydaje mi się jakoś mało znaczące, mało nobilitujące i mające niezbyt wielki wpływ na moją przyszłość samo w sobie. Za to myśl, że już nigdy nie spędzę dwóch, ani trzech miesięcy w błogiej niezależności i wolności, jakoś mnie bardziej porusza i powoduje pewną nostalgię.
Więc ponownie przełączam na piosenkę nr 7 – Papierek Lakmusowy i wsłuchuje się w gitarę Jarka Śmietany. I wspominam. Zamknę oczy i się uśmiechnę bo wielka jest siła wyobraźni.
Istniały w moich czasach i w moim położeniu geo-politycznym, tak jak i zapewne obecnie dwa modele uczęszczania do szkoły średniej – dojeżdżanie oraz internat vel. bursa. Oba wiązały się w pewien sposób z podróżowaniem z tym że „dojeżdżanie” w dniach od poniedziałku do piątku, zaś „internat/bursa” w piątki i niedziele. U mnie z powodu niedużej odległości w grę wchodziło praktycznie tylko „dojeżdżanie”, z resztą jak miałem się okazję przekonać potem po stanie umysłowo-wychowawczym kolegów z burs – dzięki bogu!
Pierwszy rok dojeżdżania był pewnym szokiem. Kwestia zaaklimatyzowania się i widmo tzw. „kocenia” powodowało pewien dyskomfort na początku, jednak człowiek jest istotą łatwo adoptującą się do ekstremalnych warunków i jakoś się dostosowałem, zresztą nie byłem wówczas sam. Podobnie sytuacja miała się z całym pokoleniem moich rówieśników, tych znajomych oraz nieznajomych.
Pociągowe społeczeństwo okresu mojego pierwszego „dojeżdżania” charakteryzowało się pewną hierarchią. Pierwszoroczniacy, średni dojeżdżacze, dojeżdżacze seniorzy oraz charakteryzujące się własną hierarchią warstwy wyższe. Mieszanie się klas „dojeżdżających” następowało w rożnym stopniu – pierwszoroczniacy szukali często protekcji u seniorów, przed wyzyskiem i uciskiem klas od nich wyżej postawionych. Najczęściej opierało się to na więzach rodzinno-sąsiedzkich. Jednocześnie zaś ucisk stosowany był także przez środowiska bliskie uciskanemu. Kocenie w okresie swojego apogeum, które na szczęście miejsce miało nim ja zacząłem dojeżdżać, zahaczało momentami o dręczenie i wręcz znęcanie się. Obecnie o ile zauważyłem, zwyczaj ten zanikł prawie całkowicie.
Dojeżdżanie to nie tylko cała bogata kultura „wagonowa” [której nie jestem w tym momencie w stanie przedstawić w sposób wyczerpujący – mam nadzieję kiedyś się za to zabrać] – to także jej subkultura „peronowa”. Oczekiwanie na podstawienie składu, lub pociąg długodystansowy posiadało określone reguły. Peron podzielony był na poszczególne rewiry – objęte w niepisane posiadanie przez grupy zawodowe, towarzyskie lub związane z poszczególnymi miejscowościami. Układ ten znajdował jednocześnie pewne odzwierciedlenie w rozkładzie poszczególnych grup w wagonach składu. Dojeżdżając przez pewien czas pociągiem o określonej godzinie, z prawdopodobieństwem 95 procent zdolny byłem określić w którym z kolejności wagonie dana osoba się znajduje, a także z dużą dokładnością określić przedział lub część wagonu w której mogę ją odnaleźć. Niepisana umowa regulowała ład i porządek dojeżdżającego społeczeństwa. Taka rewirowość doskonale świadczy reliktach pierwotnych instynktów stadnych.
Ten wykład „Opowieści kolejowych” zawarł w sobie wiele zagadnień teoretycznych, a mniej bezpośrednich przykładów z moich wspomnień… …bywa 
Ostatnio doszedłem do wniosku że motywem przewodnim mojego życia, jeśli miałbym takowy wybierać, z pewnością byłyby dworce i kolej nasza wspaniała, PKP.
Stykałem się z PKP od lat najmłodszych – pierwsze wspomnienia moje kolei dotyczące sięgają wczesnego dzieciństwa. Miałem pewnie 5-6 latek, czyli akurat wypadał przełom ustrojowy, a ja zapoznawałem sie z molochem-instytucją o tajemniczym skrócie PKP, która miała wywrzeć wielki wpływ na moje późniejsze życie. Jednak od początku…
Dziadek i Babcia byli kolejarzami. Mieszkali w budynku przy samych torach – tzw. Spedycji. Wakacje spędzane u nich to m. in. okno za którym co chwila przejeżdżały pociągi (kiedyś jeździło ich więcej niż dziś). Nocą pociagi te początkowo mnie budziły, podobno płakałem, ale szybko sie przyzwyczaiłem i spałem jak kamień przy przetaczających się za oknem pospiesznych i towarowych. Dziadek nim przeszedł na emeryture pracował jako spawacz na kolei ichodziliśmy wtedy z nim czasem na dyżury do takich śmiesznych wagonów mieszkalnych, co dla mnie jako smyka było frajdą niesamowitą. Zapamiętałem z nich piętrowe łóżka i piecyk w przedsionku. Zapamiętałem też zapach kolejowy. Trudny do określenia, będący zapewne pochodną woni jakichś smarów, stali, tłucznia. Na nieużywanych torowiskach można też było znaleźć różne ciekawe kawałki żelastwa, a tłuczeń kolejowy stanowił świetny budulec do tras dla naszych resoraków. Często spotykałem też w dzieciństwie „robaki kolejowe” – charakterystyczny gatunek czerwono czarnego żuka, który mieszkał przy dworcach, torach ib udynkach kolejowych. Miał charakterystyczne wzorki na pancerzu i lubił wygrzewać się na betonie w ciepłe dni. Niestety od kilku lat już ich nigdzie i wcale nie spotykam… co się stało z tym gatunkiem? Wyginął?
Dzieciństwo to także podróże pociągiem z rodzicami nim jeszcze kupiliśmy pierwszego malucha. Najlepiej pamiętam chyba podróże zimowe – wyprawy wigilijne do dziadków, którzy mieszkali jedną stacje dalej. Rodzice ubierali mnie w misiowaty płaszczyk, pamiętam też rękawiczki na sznurkach i czapkę zawiązywaną pod brodą. Mróz szczypał w twarz, śnieg skrzypiał pod podeszwami butów, a my czekaliśmy na pociąg, który wjeżdżał na stację ciągnąc za sobą tuman śnieżnego pyłu. Pamiętam że nigdy nie siadaliśmy w przedziałach, bo podróż trwała tylko 7 minut i pilnie oglądałem uciekające za szybami krajobrazy. Na stacji u dziadków był kiosk. Lubiliśmy z bratem oglądać wszystko co było za okratowanymi szybami wystawione – plastykowe karabiny, kolorowanki, szampony, komiksy, gazety, karty do gry i inne drobiazgi…. Z dzieciństwa najbardziej chyba właśnie pamiętam trasę Wipsowo-Czerwonka Czerwonka-Wipsowo.
A długo potem, po skończeniu podstawówki zaczęło się dojeżdżanie… ale o tym później